Income Tax Refund Status: मूल्यांकन वर्ष 2022-23 (assessment year 2022-23) साठी प्राप्तिकर रिटर्न (income tax return) भरण्याची अंतिम मुदत आधीच संपली आहे. सरकारी आकडेवारीनुसार, यावेळी अंतिम मुदत म्हणजेच 31 जुलैपर्यंत सुमारे 5.83 कोटी करदात्यांनी आयटीआर दाखल केला आहे.
यापैकी अनेकांच्या परताव्याची प्रक्रिया करून त्यांना परतावा जारी करण्यात आला आहे. मात्र, अजूनही अनेक करदात्यांना आयकर परतावा मिळू शकलेला नाही. परताव्याची स्थिती कशी तपासायची आणि विलंबाची कारणे काय आहेत ते जाणून घ्या.
आयकर विभागाने (Income Tax Department) आता ITR प्रक्रिया आणि परतावा जारी करण्याची प्रक्रिया सुलभ केली आहे. आता बहुतेक करदात्यांना आयटीआर दाखल केल्यानंतर केवळ 2 आठवड्यांच्या आत रिफंडचे पैसे मिळू लागले आहेत.
प्राप्तिकर विभागाच्या नवीन प्रणालीनुसार, आता कोणताही करदाता रिटर्न भरल्यानंतर 10 दिवसांनी रिफंडची स्थिती तपासू शकतो. जर तुम्हाला तुमचे रिटर्न भरून 10 दिवस झाले असतील आणि तरीही तुम्हाला रिफंडचे पैसे मिळाले नाहीत, तर काही सोप्या पायऱ्या फॉलो करून तुम्ही तुमच्या रिफंडची स्थिती देखील तपासू शकता आणि विलंबाचे कारण तपासू शकता.
चुकीच्या बँक खात्यामुळे परतावा अडकला –
स्थिती कशी तपासायची हे जाणून घेण्याआधी, परतावा मिळण्यास उशीर होण्याची कारणे काय आहेत ते आम्हाला कळू द्या. रिफंड अडकण्याचे एक प्रमुख कारण म्हणजे बँक खात्याच्या तपशिलातील चूक. फॉर्म भरताना तुम्ही तुमच्या खात्याचा तपशील चुकीचा टाकला असेल, तर त्यामुळे तुमचा परतावा अडकू शकतो.
अशा परिस्थितीत, तुम्हाला आयकर विभागाच्या साइटवरील खात्याचे तपशील दुरुस्त करावे लागतील. बँक खाते पॅनकार्डशी लिंक (Bank Account Link to PAN Card) करणेही आवश्यक आहे. याशिवाय, काही अतिरिक्त कागदपत्रांची आवश्यकता असल्यामुळे परतावा मिळण्यास विलंब होतो. प्राप्तिकर विभाग काही वेळा रिटर्न प्रक्रिया करताना काही कागदपत्रांची मागणी करतो.
जर कर देय असेल तर परतावा दिला जाणार नाही –
यावेळी परतावा मिळण्यास उशीर होण्याचे प्रमुख कारण म्हणजे नवीन फाइलिंग पोर्टलमधील (New Filing Portal) काही तांत्रिक त्रुटी. त्यामुळे परताव्याच्या प्रक्रियेचे काम मंदावले. मात्र, आता तांत्रिक बिघाड दूर करण्यात आला असून, त्यानंतर प्रक्रियेच्या कामाला गती देण्यात आली आहे. अनेक प्रकरणांमध्ये, कर थकबाकीमुळे परतावा अडकतो. मात्र, या परिस्थितीतही आयकर विभाग करदात्याला नोटीस पाठवून माहिती देतो.
परतावा मिळविण्यासाठी आयटीआर पडताळणी आवश्यक आहे –
जर तुम्ही रिटर्न भरला असेल पण त्याची पडताळणी केली नसेल, तर अशा परिस्थितीतही रिफंड अडकून पडणे स्वाभाविक आहे. जोपर्यंत तुम्ही रिटर्नची पडताळणी करत नाही तोपर्यंत विभाग त्यावर प्रक्रिया करणार नाही.
जर रिटर्नची वेळेत पडताळणी झाली नाही तर ते अवैध ठरते आणि तुम्ही रिटर्न भरला नाही असे विभाग गृहीत धरते. परतावा सत्यापित करण्याचे 2 मार्ग आहेत. पहिली पद्धत इलेक्ट्रॉनिक (electronic) आहे, ज्यामध्ये बँक खाते किंवा आधारवरून पडताळणी करता येते. दुसरा मार्ग म्हणजे पोस्टाद्वारे ITR-V ची स्वाक्षरी केलेली प्रत पाठवून त्याची पडताळणी करणे.
आयकर परताव्याची स्थिती कशी तपासायची –
– सर्वप्रथम आयकर विभागाच्या http://www.incometax.gov.in या साइटवर जा.
– यूजर आयडी आणि पासवर्ड टाकून लॉग इन करा.
– माझे खाते वर क्लिक करा आणि परतावा/मागणी स्थिती उघडा.
– ड्रॉप डाउन मेनूमध्ये इन्कम टॅक्स रिटर्न निवडा.
– आता नॉलेज नंबरवर क्लिक करा.
– आता एक नवीन पेज उघडेल, जिथे ITR चे सर्व तपशील दाखवले जातील.
– याप्रमाणे पॅन कार्डच्या मदतीने स्थिती तपासा:
– थेट NSDL ची ही लिंक उघडा https://tin.tin.nsdl.com/oltas/servlet/RefundStatusTrack.
– तुमचा पॅन क्रमांक टाका.
– मूल्यांकन वर्ष 2022-23 निवडा.
– सबमिट पर्यायावर क्लिक करा. यानंतर तुम्हाला रिफंड स्टेटस दिसेल.
