वर्षातून पाच चुका… आणि थेट परवाना निलंबन! २०२६ पासून लागू होणार कठोर वाहतूक नियम – चालकांसाठी मोठा इशारा

वर्षातून पाच चुका… आणि थेट परवाना निलंबन! २०२६ पासून लागू होणार कठोर वाहतूक नियम – चालकांसाठी मोठा इशारा
भारतामध्ये वाढते अपघात, बेफिकीर ड्रायव्हिंग आणि नियमांकडे होणारे दुर्लक्ष पाहता केंद्र सरकारने मोठे पाऊल उचलले आहे. रस्ते अधिक सुरक्षित करण्यासाठी मोटार वाहन कायद्यात महत्त्वाचे बदल करण्यात आले असून, १ जानेवारी २०२६ पासून सवयीच्या नियमभंग करणाऱ्या चालकांवर थेट कारवाई सुरू होणार आहे. आता केवळ दंड भरून सुटका होणार नाही – नियम मोडण्याची सवय तुमचा ड्रायव्हिंग लायसन्सही हिरावून घेऊ शकते.

पाच वेळा नियम मोडले तर तीन महिने गाडी चालवता येणार नाही
नवीन नियमांनुसार, एखाद्या चालकाने एका कॅलेंडर वर्षात पाच किंवा त्याहून अधिक वेळा वाहतूक नियमांचे उल्लंघन केल्यास त्याचा ड्रायव्हिंग लायसन्स तीन महिन्यांसाठी निलंबित केला जाऊ शकतो. सरकारचा स्पष्ट संदेश आहे – वारंवार होणाऱ्या चुका आता “किरकोळ” मानल्या जाणार नाहीत. उद्दिष्ट एकच आहे: रस्त्यावर शिस्त निर्माण करणे आणि अपघातांचे प्रमाण कमी करणे.

आता किरकोळ चुकाही ठरणार गंभीर

आतापर्यंत प्रामुख्याने अतिवेग, वाहन चोरी, प्रवाशांवरील हल्ले किंवा अपहरण यांसारख्या सुमारे २४ गंभीर गुन्ह्यांमध्येच परवाना निलंबनाची कारवाई होत होती. मात्र आता नियमांची व्याप्ती मोठ्या प्रमाणात वाढवण्यात आली आहे.

हेल्मेट न घालणे, सीट बेल्ट न लावणे, लाल सिग्नल तोडणे, चुकीच्या लेनमध्ये वाहन चालवणे अशा रोजच्या दिसणाऱ्या चुकांनाही गंभीरपणे घेतले जाणार आहे. वर्षातून पाच वेळा अशा चुका केल्यास चालकाला “सवयीचा नियमभंग करणारा” समजले जाईल आणि कठोर शिक्षा होईल. तज्ज्ञांच्या मते, याच छोट्या निष्काळजीपणामुळे अनेक वेळा मोठे अपघात घडतात.

RTO ला थेट अधिकार, पण चालकांना आपली बाजू मांडण्याची संधी

या नव्या व्यवस्थेत प्रादेशिक परिवहन कार्यालय (RTO) आणि जिल्हा परिवहन कार्यालयांना थेट लायसन्स निलंबनाची प्रक्रिया सुरू करण्याचे अधिकार देण्यात आले आहेत. मात्र नैसर्गिक न्यायाचा विचार करून चालकाला त्याची बाजू मांडण्याची संधी दिली जाईल.

एक महत्त्वाची बाब म्हणजे उल्लंघनांची गणना दरवर्षी स्वतंत्रपणे केली जाणार आहे. म्हणजेच मागील वर्षातील चुका पुढील वर्षात धरल्या जाणार नाहीत – प्रत्येक नवीन वर्षाची सुरुवात “शून्य” रेकॉर्डपासून होईल. त्यामुळे चुकून झालेल्या चुका सुधारण्याची संधीही चालकांना मिळणार आहे.

डिजिटल देखरेखीचा कडक पहारा

नियमांची अंमलबजावणी प्रभावी करण्यासाठी सरकार सीसीटीव्ही कॅमेरे, स्मार्ट सेन्सर्स आणि डिजिटल चालान प्रणाली अधिक मजबूत करत आहे. भविष्यात कोणताही नियमभंग नजरेतून सुटू नये, हा यामागचा उद्देश आहे. तज्ज्ञ सांगतात की पुरावे अधिक अचूक आणि पारदर्शक ठेवण्यावर भर दिला जात असून, त्यामुळे नियम तोडणाऱ्यांना वाचणे कठीण होईल.

निष्कर्ष: आता केवळ सुरक्षितता नाही, परवान्याचाही विचार करा

हे नवे नियम चालकांवर मानसिकदृष्ट्याही मोठा परिणाम करणार आहेत. कारण आता प्रत्येक चुकीची नोंद थेट तुमच्या लायसन्सवर परिणाम करू शकते. त्यामुळे वाहन चालवताना फक्त स्वतःच्या सुरक्षिततेचाच नव्हे, तर ड्रायव्हिंग परवान्याच्या भवितव्याचाही विचार करावा लागणार आहे.

सरकारचा स्पष्ट इशारा आहे – रस्त्यावर शिस्त पाळा, नाहीतर तीन महिने गाडीशिवाय राहण्याची तयारी ठेवा.