PM Awas Yojana : स्वतःचे हक्काचे घर असावे, हे स्वप्न प्रत्येक भारतीयाच्या मनात असते. ग्रामीण भाग असो वा शहर, डोक्यावर सुरक्षित छप्पर मिळावे यासाठी कुटुंब आयुष्यभर कष्ट करत असते. हीच मूलभूत गरज ओळखून केंद्र सरकारने प्रधानमंत्री आवास योजना (PMAY) सुरू केली.
ग्रामीण भागासाठी PMAY-ग्रामीण तर शहरी भागासाठी PMAY-शहरी ही योजना प्रभावीपणे राबवली जात आहे. विशेषतः शहरांमध्ये राहणाऱ्या आर्थिक दुर्बल, निम्न आणि मध्यम उत्पन्न गटातील नागरिकांसाठी ही योजना मोठा दिलासा देणारी ठरत आहे.
प्रधानमंत्री आवास योजना (शहरी) अंतर्गत व्याज अनुदान योजना (Interest Subsidy Scheme – ISS) लागू करण्यात आली आहे. या योजनेमुळे पात्र लाभार्थ्यांना गृहकर्जावर तब्बल १.८० लाख रुपयांपर्यंतची व्याज सवलत मिळू शकते.
ही सवलत थेट कर्ज खात्यात जमा केली जाते, त्यामुळे कर्जाची मूळ रक्कम कमी होऊन मासिक हप्ता लक्षणीयरीत्या घटतो. घर खरेदीचा निर्णय घेताना ही योजना आर्थिकदृष्ट्या अत्यंत फायदेशीर ठरते.
PMAY-शहरी ही योजना चार प्रमुख घटकांमध्ये विभागली आहे. पहिला घटक म्हणजे लाभार्थी-नेतृत्वाखालील बांधकाम (BLC). यामध्ये स्वतःची जमीन असलेल्या आर्थिक दुर्बल घटकातील लाभार्थ्यांना घर बांधण्यासाठी थेट आर्थिक मदत दिली जाते.
दुसरा घटक अफोर्डेबल हाऊसिंग इन पार्टनरशिप (AHP) असून, खासगी बांधकाम व्यावसायिकांच्या सहकार्याने झोपडपट्टी पुनर्विकास व परवडणारी घरे उभारली जातात.
तिसरा घटक अफोर्डेबल रेंटल हाऊसिंग (ARH) असून स्थलांतरित कामगार व भाडेकरूंना स्वस्त दरात भाड्याची घरे उपलब्ध करून देणे हा त्यामागील उद्देश आहे. चौथा आणि सर्वाधिक लोकप्रिय घटक म्हणजे व्याज अनुदान योजना, जी गृहकर्ज घेणाऱ्या EWS, LIG आणि MIG वर्गातील नागरिकांसाठी लागू आहे.
या योजनेअंतर्गत वार्षिक उत्पन्न मर्यादेनुसार पात्र लाभार्थ्यांना ठरावीक रकमेपर्यंतच्या गृहकर्जावर व्याज सवलत दिली जाते. अर्ज PMAY-शहरीच्या अधिकृत पोर्टलवर ऑनलाइन करता येतो किंवा कर्ज देणाऱ्या बँकेमार्फतही प्रक्रिया पूर्ण करता येते. आधार प्रमाणीकरण, उत्पन्नाचा पुरावा, बँक तपशील आणि गृहकर्जाशी संबंधित कागदपत्रे आवश्यक असतात.
एकूणच, प्रधानमंत्री आवास योजना (शहरी) ही शहरातील सामान्य नागरिकांसाठी घर खरेदीचे स्वप्न प्रत्यक्षात आणणारी, सरकारकडून मिळणारी महत्त्वाची आर्थिक मदत ठरत आहे.
