Successful Farmer : वाढता उत्पादन खर्च, सतत बदलणारे हवामान आणि बाजारातील अस्थिरतेमुळे शेती करणे दिवसेंदिवस आव्हानात्मक होत चालले आहे. अशा परिस्थितीत पारंपरिक पिकांवर अवलंबून राहण्याऐवजी पर्यायी आणि कमी जोखीम असलेल्या पिकांची निवड केल्यास कमी गुंतवणुकीतही मोठा नफा मिळू शकतो, हे गुजरातमधील अमरेली जिल्ह्यातील एका शेतकऱ्याने प्रत्यक्षात दाखवून दिले आहे.
सावरकुंडला तालुक्यातील पिठवाडी गावातील शेतकरी विनुभाई बलधानी यांनी गोड बटाट्याची (रताळा) लागवड करून लाखोंचे उत्पन्न मिळवत इतर शेतकऱ्यांसमोर आदर्श ठेवला आहे.
विनुभाई बलधानी यांचे शिक्षण केवळ दहावीपर्यंत झाले असले तरी त्यांची विचारसरणी मात्र आधुनिक आहे. सुरुवातीला त्यांनी पारंपरिक पिकांची शेती केली.
मात्र वाढता खर्च, कीड-रोगांचा वाढता प्रादुर्भाव आणि बाजारभावातील अनिश्चितता यामुळे अपेक्षित नफा मिळत नव्हता. याच पार्श्वभूमीवर त्यांनी पर्यायी पिकांचा अभ्यास सुरू केला आणि गोड बटाट्याची लागवड करण्याचा निर्णय घेतला.
मागील वर्षी त्यांनी प्रयोग म्हणून कमी क्षेत्रावर गोड बटाट्याची शेती सुरू केली. पहिल्याच हंगामात समाधानकारक उत्पादन आणि बाजारात चांगला दर मिळाल्याने त्यांचा आत्मविश्वास वाढला. या यशाच्या जोरावर यावर्षी त्यांनी तब्बल पाच बिघा क्षेत्रावर गोड बटाट्याची लागवड केली असून सध्या पीक उत्तम स्थितीत आहे.
गोड बटाट्याच्या शेतीचा मोठा फायदा म्हणजे या पिकाला रानडुक्कर किंवा नीलगायसारख्या वन्य प्राण्यांचा त्रास होत नाही. त्यामुळे कुंपण किंवा संरक्षणासाठी होणारा अतिरिक्त खर्च टाळता येतो.
विनुभाई यांच्या मते, एका बिघा लागवडीसाठी सुमारे ५० हजार रुपये खर्च येतो, तर प्रति एकर १.५ ते १.७ लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न मिळते. सर्व खर्च वजा केल्यानंतरही शेतकऱ्याच्या हातात चांगला नफा उरतो.
कमी पाणी, कमी कालावधी आणि सातत्यपूर्ण मागणी असलेले हे पीक आजच्या काळात सुरक्षित पर्याय ठरत आहे. विनुभाई बलधानी यांच्या यशामुळे परिसरातील अनेक शेतकरी गोड बटाट्यासारख्या पर्यायी पिकांकडे वळण्याचा विचार करत असून ही कहाणी शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.
