Super Fast Internet : भारतातील इंटरनेट आणि डिजिटल कनेक्टिव्हिटीच्या क्षेत्रात एक ऐतिहासिक बदल घडणार आहे. केंद्रीय दूरसंचार विभागाने (DoT) 6 गिगाहर्ट्झ (GHz) स्पेक्ट्रममधील तब्बल 500 मेगाहर्ट्झ भाग विना-परवाना (Unlicensed) वापरासाठी खुला करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या निर्णयामुळे देशात Wi-Fi 6E आणि अत्याधुनिक Wi-Fi 7 तंत्रज्ञान सुरू होण्याचा मार्ग मोकळा झाला असून, घरगुती आणि कार्यालयीन इंटरनेट सेवांचा वेग आणि गुणवत्ता मोठ्या प्रमाणात वाढण्याची शक्यता आहे.
सरकारच्या नव्या घोषणेनुसार, 5925 ते 6425 मेगाहर्ट्झ हा बँड कमी क्षमतेच्या इनडोअर (Indoor) आणि अत्यंत कमी क्षमतेच्या आउटडोअर (Outdoor) वायरलेस उपकरणांसाठी खुला करण्यात आला आहे. यासाठी कोणत्याही प्रकारच्या स्वतंत्र परवान्याची गरज भासणार नाही.
परिणामी, वाय-फाय राउटर, स्मार्ट टीव्ही, मोबाइल, लॅपटॉप, IoT उपकरणे आणि इतर स्मार्ट डिव्हाइसेस अधिक वेगाने, स्थिर आणि अडथळ्यांशिवाय काम करू शकतील. यामुळे वापरकर्त्यांना अखंड, सुरक्षित आणि उच्च दर्जाचा इंटरनेट अनुभव मिळणार आहे.
महत्त्वाचे म्हणजे, सरकारने 6 GHz स्पेक्ट्रमचा खालचा भाग वाय-फाय सेवांसाठी खुला करताना त्याचा वरचा भाग म्हणजेच 6425 ते 7125 मेगाहर्ट्झ बँड मोबाइल सेवांसाठी राखीव ठेवला आहे.
राष्ट्रीय वारंवारता वाटप योजनेनुसार (NFAP), हा उच्च बँड भविष्यातील प्रगत मोबाइल सेवा, विशेषतः 5G च्या पुढील टप्प्यांसाठी आणि 6G साठी वापरला जाणार आहे. त्यामुळे वाय-फाय आणि मोबाइल नेटवर्क एकमेकांना अडथळा न आणता समांतरपणे कार्य करू शकतील.
या निर्णयावरून तंत्रज्ञान क्षेत्रात वेगवेगळी मते समोर आली होती. ॲपल, ॲमेझॉन, मेटा आणि गूगलसारख्या जागतिक कंपन्यांनी संपूर्ण 1200 मेगाहर्ट्झ स्पेक्ट्रम वाय-फायसाठी खुला करण्याची मागणी केली होती.
तर, रिलायन्स जिओसारख्या देशांतर्गत कंपन्यांनी या स्पेक्ट्रमचा लिलाव व्हावा, असा आग्रह धरला होता. दोन्ही बाजूंचा विचार करून सरकारने सध्या 500 मेगाहर्ट्झ स्पेक्ट्रम वाय-फायसाठी उपलब्ध करून देत संतुलित निर्णय घेतला आहे.
या निर्णयावर भाष्य करताना ITU-APT फाउंडेशन ऑफ इंडियाचे अध्यक्ष भरत भाटिया यांनी सांगितले की, हा निर्णय भारताच्या 5G आणि भविष्यातील 6G प्रयत्नांना बळ देणारा ठरेल.
तसेच, GX ग्रुपचे सीईओ परितोष प्रजापती यांनीही यामुळे सुरक्षित आणि पुढच्या पिढीच्या नेटवर्किंग सोल्यूशन्समध्ये भारताचे स्थान अधिक मजबूत होईल, असा विश्वास व्यक्त केला आहे. एकूणच, येत्या काळात बफरिंगशिवाय स्ट्रीमिंग, हाय-स्पीड ऑनलाइन गेमिंग आणि स्मार्ट डिजिटल सेवांचा अनुभव भारतीय वापरकर्त्यांना नक्कीच मिळणार आहे.
