Digi Yatra : जर तुम्ही विमानाने (Air plane) प्रवास करत असाल तर ही खास बातमी तुमच्यासाठी आहे. तुम्हाला आता विमानतळावर बोर्डिंग पास (Boarding pass) दाखवावा लागणार नाही किंवा कोणत्याही ओळखपत्राची गरज भासणार नाही.

आता विमानतळावर प्रवेश करण्यापासून ते बोर्डिंगपर्यंत, तुमचा चेहरा (Face) हा तुमच्यासाठी बोर्डिंग पास, आयडी प्रूफ (Id Proof) म्हणून काम करणार आहे. ‘डिजी यात्रा’ असे या योजनेचे नाव आहे.

नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय (Ministry of Civil Aviation) टप्प्याटप्प्याने देशभरातील विमानतळांवर डिजी यात्रा धोरण राबवणार आहे. ऑगस्ट 2022 पासून वाराणसी (Varanasi) आणि बेंगळुरू (Bangalore) विमानतळांवर याची अंमलबजावणी केली जात आहे. 

त्याचबरोबर कोलकाता, पुणे, विजयवाडा, दिल्ली आणि हैदराबादमध्ये मार्च 2023 पर्यंत काम सुरू होईल. डिजीयात्रा भारतीय विमानतळांवरील सर्व चेक पॉइंट्सवर प्रवाशांना अखंड, पेपरलेस आणि त्रासमुक्त अनुभव देईल.

डिजी यात्रा म्हणजे काय?
डिजी यात्रा ही एक-मार्गी चेहरा ओळख प्रणाली (FRT) आहे ज्याच्या आधारे विमानतळावर प्रवाशांची संपर्करहित, अखंड प्रवास प्रक्रिया सुनिश्चित केली जाईल. पेपरलेस संपर्काद्वारे प्रवाशांना विविध चेक पॉईंट्सवरून दूर करणे हा त्याचा मुख्य उद्देश आहे. 

यासाठी, त्याचा चेहरा वापरला जाईल, जो त्याची ओळख प्रस्थापित करेल, जो थेट त्याच्या बोर्डिंग पासशी जोडला जाईल.

उद्देश काय?
अधिका-यांनी सांगितले की, अनेक टच पॉइंट्सवर तिकीट आणि आयडीच्या पडताळणीची गरज दूर करून आणि डिजिटल फ्रेमवर्क वापरून विद्यमान पायाभूत सुविधांद्वारे चांगले उत्पादन साध्य करून प्रवाशांचा अनुभव वाढवणे हा त्याचा मुख्य उद्देश आहे. 

एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, हे टर्मिनल विमानतळावरील विविध चेक पॉईंट्सवर एंट्री गेट, चेक-इन, बॅग ड्रॉप, सुरक्षा तपासणी ते बोर्डिंग गेटपर्यंत प्रवाशांची प्रक्रिया सुलभ करेल.

हा प्रकल्प सध्या अंमलबजावणीच्या टप्प्यात आहे. भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाने कोलकाता, पुणे, विजयवाडा आणि वाराणसी विमानतळांवर बायोमेट्रिक बोर्डिंग प्रणाली लागू करण्याची जबाबदारी सोपवली आहे. 

या विमानतळांवर ‘डे ऑफ जर्नी’ साठी नोंदणीसह डिजी यात्रा बायोमेट्रिक बोर्डिंग सिस्टमची प्राथमिक चाचणी पूर्ण झाली आहे. ऑगस्ट 2018 मध्ये सुरू करण्यात आलेले डिजी यात्रा धोरण भारतीय विमानतळांवर डिजी यात्रेच्या अंमलबजावणीसाठी तपशीलवार मार्गदर्शक तत्त्वे प्रदान करते.

कसे चालेल?

1. डीजीसीएने डिजी यात्रा प्लॅटफॉर्म अंतर्गत अंमलबजावणीसाठी “इ-बोर्डिंग प्रक्रियेवर अंमलबजावणी ” शीर्षकाचे नागरी विमान वाहतूक आवश्यकता जारी केले आहे.

2. प्रणाली अंतर्गत, विद्यमान डेटा गोपनीयता आणि डेटा संरक्षण नियमांनुसार प्रवाशाच्या संमतीने चेहर्याची ओळख केली जाईल.

3. प्रवाशाने सामायिक केलेला डेटा परिभाषित उद्देशासाठी वापरला जाईल आणि इतर कोणत्याही बाह्य भागधारकासह सामायिक केला जाणार नाही.

4. प्रवाशाने शेअर केलेला डेटा फ्लाइट सुटल्यानंतर 24 तासांपेक्षा जास्त काळ ठेवला जाणार नाही.

5. डिजी यात्रा सेंट्रल आयडेंटिटी मॅनेजमेंट प्लॅटफॉर्म डिजी यात्रा फाउंडेशन, भारतीय विमानतळ प्राधिकरण आणि इतर JV/खाजगी विमानतळ यांच्या संयुक्त उपक्रम (JV) कंपनीद्वारे विकसित केले जाईल.